حسين قلى خان نظام السلطنه مافى

103

خاطرات و اسناد حسين قلى خان نظام السلطنه مافي ( فارسى )

بوشهر را بيست هزار تومان علاوه بر مأخذ ، به ميرزا نصر الله كازرانى اجاره دادم . رفتم تا اول ماه سرطان در آن عمارت بودم . همه روزه تجار طرف عصر مىآمدند و تا يك ساعت از شب رفته بودند . زيارت عتبات در اوايل سرطان به امين السلطان تلگراف زدم كه ، من كارهايم مرتب است . قسط سه ماههء اول را فرستادم . چهل و هشت هزار تومان هم علاوه بر مأخذ سابق خدمت به دولت كردم . قسط سه ماههء ثانى را هم آدم گذاشته‌ام در آخر برج اسد مىپردازند . اذن بدهيد به زيارت عتبات بروم . سرطان و اسد را در آنجا هستم ، اول سنبله مراجعت مىكنم ؛ قبول كردند . همان روز حاجى ميرزا عبد الله خان كارگزار كه نايب الحكومهء حاجى نصير الملك هم بود ، آمد مرا دعوت به منزل شهر خود كرد كه در آنجا تهيهء سفر زيارت بكنم ؛ قبول كردم . بنه و اجزاء را برداشتم و رفتم شهر . مال‌هائى كه داشتم روانهء شيراز كردم كه ميرزا نصر الله توجه كند تا وقت لزوم بخواهم . چهارده نفر همراه برداشتم . رضا قلى خان برادرزاده‌ام ، حاجى حسن ، ميرزا پاشا ، فرج الله آبدار و اصلان خان و فراش شيخ محمد خان ايزدى تخلص كه برادرزادهء مرحوم حاجى شيخ عبد الرسول حاكم سابق بوشهر بود ، براى منادمت آمدند ، در جهاز ميل روانهء بصره شديم . معمول اين بود كه من به هرجا كه مسافرت مىكردم ، يك پردهء شير و خورشيدى در جهاز مىزدند كه علامت بودن يك شخص محترم از مأمورين دولت ايران بود . آقا محمد جواد برادر حاجى ابو القاسم كه در بصره وكيل جهازات عجم بود ، در كشتى به استقبال آمد و مرا به منزل خودش دعوت كرد . حاجى احمد خان حاكم سابق بندرعباس هم كه براى ملاقات شيخ مزعل خان « 30 » حاكم به محمره آمده بود ، با من به بصره آمد ، - زيرا كه آن اوقات معمول نبود كه جهازات در عبور از محمره ، آنجا لنگر بيندازند - بعد از ورود كه يك شب مانديم ، با ركوب بلم عربى به محمره رفت . آن روزها شيخ مزعل هم با اعراب قصوره ابواب جمعى خودش نزاعى داشت . شيخ عبد الله مبارك كويتى با چهارصد مرد تفنگچى به كمك شيخ مزعل آمده بود . توقف در بصره و حركت بسوى بغداد ما سه شب در بصره در عمارتى كه در سر نهر « ام الدموك » آقا محمد جواد اجاره كرد و منزل داشت و مشرف به شط العرب بود ، مانديم . از عهد مدحت پاشا ، « كمپانى لنج » امتياز گرفته بود كه در جهاز تجارتى در شط العرب اذن مسافرت و حمل مال التجاره و مسافر داشته باشد كه الى حال معمول است . ما در يك جهاز او كه موسوم به شط العرب

--> ( 30 ) - شيخ مزعل ملقب به معز السلطنه پسر حاجى جابر خان رئيس طايفهء كعب عرب بود .